KÖROĞLU OPERASI / BAKÜ

Ünlü Köroğlu operası 1937 yılında ilk kez Bakü’de sahnelenmiştir.

Köroğlu Azerbaycanlı besteci Üzeyir Hacıbeyov ( 1885 / 1948 ) tarafından bestelenmiş beş perdelik bir operadır.

Eserin librettosu / sözlerinin yazılı olduğu kitap “Habib İsmayilov / yönetmen ” tarafından, Türkçe konuşulan ülkelerinin halk

efsanelerinden olan Köroğlu destanının Azerbaycan Türkçesi versiyonunu ile kaleme alan Memmed Said Ordubadi’nin

eserinden uyarlanarak ve bestecinin faal olarak katkılarıyla yazılmıştır.

Eserin prömiyeri 30. Nisan. 1937 de Bakü’de Azerbaycan Devlet Akademik Opera ve Bale Tiyatrosu’nda besteci Üzeyir

Hacıbeyov orkestra şefliği altında yapılmıştır.

Bu eser Sovyet Rusya zamanında (Rusça olarak,1943, 1959, 1975) Bakü , Azerbaycan’da sahnelenmiştir.

Azerbaycan milli tiyatrosu olan AOBT, Tiflis, Kiev, Leningrad ve İran Tebriz’de misafir tiyatro olarak temsiller vermiştir.

Ayrıca çeşitli Sovyet cumhuriyeti dillerine çevrilmiş ve cumhuriyetlerde sahnelenmiştir.

———–

Bu destana göre Köroğlu’nun asıl adı Ruşen Ali’dir. Babası Yusuf, Bolu Beyi’nin seyisidir.

Köroğlu; yiğit, adaletli, inançla dolu ideal bir insan profilidir.

Azerbaycanda çok yaygın olan “Koroğlu Efsanesi” (“Kor”, Azeri dilinde kör demektir.) ile büyük oranda benzeşir.

Türkmenistan Türkleri ” GÖROĞLU ” diyorlar.

Köroğlu destanı Anadolu Türklüğü’nün yüreğinde yaşayan tutkularla isteklerin, değerlerle inançların sembolüdür.

—-

At meraklısı olan Bolu Beyi, seyisi Yusuf’u cins bir at almaya gönderir; fakat Yusuf’un getirdiği tayı beğenmez, adamın gözlerine

mil çektirir. Yusuf tayı ve oğlunu alıp memleketten çıkar. Ruşen Ali, babasının tanımladığı şekilde , tayı karanlık bir ahırda besler.

Tay, belli bir zaman sonra kanatlanır, eşsiz bir küheylan olur. Yusuf ile Ruşen Ali, Aras ırmağına gider, orada Bingöl’den inecek

olan üç sihirli köpüğü beklerler. Yusuf, köpükleri içince, tekrar görmeye başlayacak, gençleşecek ve Bolu Beyi’nden intikamını

alacaktır. Fakat, Ruşen Ali köpükleri kendisi içer, babasına köpüksüz su verir. Yusuf buna bir yandan üzülür, bir yandan da, oğlu

intikamını alacak bir yiğit olacağı için sevinir. Bu sihirli üç köpükten biri Köroğluna ebedi hayat, biri yiğitlik, biri de şairlik sağlar.

Yusuf, oğluna intikamını almasını tavsiye ettikten sonra ölür. Ruşen Ali Kır-Atı ile birlikte dağa çıkar. Köroğlu diye ün alır, bir

derebeyi gibi yaşamaya başlar, her savaşta üstün gelir; bezirganlardan / tüccarlardan , beylerden, paşalardan aldıklarını

yoksullara dağıtır. Delikli demir (tüfek) icat olunup da eski yiğitlik gelenekleri bozulunca, arkadaşlarına dağılmalarını tavsiye

eder, “sır olur”, kırklara karışır.

Bu destan  Yaşar Kemal’in ” Üç Anadolu Efsanesi ”  yapıtında günümüz edebiyatına aktarılmıştır.

Kaynak

———–

www.sendeazerbaycanigor.com#Azerbaycan#Kültür#Sanat#Tarih#TarihteBugün#Opera#KöroğluOperası#AzerbaycanKültürTemsilciliği

https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C3%B6ro%C4%9Flu