AZİZ OGAN

AZİZ  OGAN

(1888 İstanbul / 5.10.1956, İstanbul)

Arkeolog , müzeci

————————-

1888’de İstanbul’da dünyaya geldi. Babası, Edremit eşrafından merhum Hacı Ahmed Halil zade Ahmed’dir.

Aziz Bey ,İzmir Arkeoloji Müzesi’ni kuran  ve İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde uzun yıllar müdür olarak görev yapan müzecidir.

İlk Türk Arkeologu  Jale İnan’ın babası olan Aziz Ogan, 1903-07 arasında Sanayi-i Nefise Mektebi’nde (bugün Mimar Sinan Üniversitesi) resim öğrenimi gördü.

Aile dostları Osman Hamdi Bey‘in desteğiyle Asar-ı Atika  Müzesi’nde çalışmaya başladı.

—-

( Asarı Atika : Eski eserler . Eski yapıtlar.

Müzeciliğin temelini oluşturur.)

—-

Ephesos, Sardes, Aphrodisias, Didyma gibi kazılarda görev alarak farklı kazı yöntemleri konusunda bilgisini artırdı.

1914’te Asar-ı Atika müfettişi olarak İzmir’e atandıysa da, 1. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla orduya katıldı.

1917’de 4. Ordu’ya atandı ve ordu komutanı Cemal Paşa’nın kurduğu, Suriye, Filistin ve Batı Arabistan’ı içine alan Asar-ı Atika Müşavirliği’nde görevlendirildi.

—-

Türk ordusunda yüzbaşı olarak görev yapan, Priene, Miletos ve Didyma kazılarını yürütmüş arkeolog Theodor Wiegand’ın yardımcısı olarak çalıştı.

Şam Müzesi’nin kuruluşunda, Emeviye Camisi kazılarında, eski Şam kentinin planının çıkarılması ve Baalbek restorasyon projelerinin hazırlanmasında bulundu.

Şam Sanayi-i Nefise Mektebi müdürlüğü görevini de üstlendi.

Savaştan sonra İzmir’deki görevine döndü. İzmir’in işgal altında kaldığı sürede (1919-22) İstanbul Asar-ı Atika Müzesi’nde Halil Edhem Bey ile birlikte çalıştı. 1922’de tekrar İzmir’e dönerek 1931’e değin İzmir Arkeoloji Müzesi’nin oluşturulması için çalıştı.

İzmir Arkeoloji Müzesi’nin, müze içindeki resim galerisinin ve kütüphanenin kurulmasını sağladı. Bergama ve Efes’te buluntuların sergilenmesi için yerel müzelerin kurulmasına çalıştı.

—-

1931’de İstanbul Asar-ı Atika Müzeleri müdürlüğüne getirildi. 23 yıl bu görevde kaldı.

Bu görevi sırasında müzede Mezopotamya, Mısır ve Part buluntularının sınıflandırılmasını,  kimya laboratuvarı, fotoğraf ve heykel atölyelerinin kurulmasını, Ayasofya’nın müze haline getirilmesini sağladı.

İstanbul Arkeoloji Müzesinin ahşap olan çatısının betona çatı ile değiştirilmesi müzeye yaptığı önemli katkılardandır

Yalnızca bugünkü İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin değil, Topkapı Sarayı, Türk ve İslam Eserleri ve Ayasofya müzelerinin de yöneticiliğini yaptı. Bergama ve Efes’te yerel müzelerin kurulmasına da katkıda bulundu.

—-

1931’den başlayarak Eminönü Halkevinde sergi ve müze komitesi başkanı olarak da çalışan Ogan özellikle, İstanbul eski yapıt ve anıtlarının korunması çalışmalarına büyük ölçüde katılmış, İstanbul’un sarnıçları, surları, hamamları, camileri, kiliseleri, sarayları, kasırları ve çeşmeleriyle ilgili çok sayıda makale / köşe yazısı yazmıştır.

* Üç yüze yakın makalesi / köşe yazısı vardır.

* İzmir Asar-ı Atika / eski eserler Müzesi Rehberi (1927)

* Efes-Ayasuluğ Rehberi (1927)

* Bergama Tarihi ve Rehberi (M. Rahmi ile birlikte, 1929)

* İzmir Müzesi Rehberi (1932)

* Guide du Musee de Symrne (1933; İzmir Müzesi Rehberi)

* Didim’de Apollon Mabedi Kılavuzu (1951)

* Kariye Camii, Eski Hora Manastırı (5. Mirmiroğlu ile birlikte, 1955)

gibi kitapları da yayımlanmıştır.

Kaynak

———-

Mustafa İnan, Aziz Ogan, Arkitekt Dergisi, Cilt: 1953, Sayı: 263-264-265-266

http://www.nkfu.com/aziz-ogan-kimdir/