ALP ER TUNGA

ALP  ER  TUNGA

Saka / İskit imp.

( mö.626 ölmüş )

———————

Altay Türkçesi : İlb Er Tonga. Efsanevi bir Türk hakanıdır. 

Alp : yiğit, kahraman, bahadır .

Er :  erkek, adam.

Tonğa / Tunga : Babür / bebür ./ Hükümdar / lider.

Tunga : Tunga sözcüğü leopar cinsinden yırtıcı bir hayvanın adıdır.

——

Alp Er Tunga derler bir kağan vardı,

Ona yeryüzü dar , gökyüzü dardı.

Tuğ yapmıştı gökyüzüne güneşi ,

Bilgelikte dahi yoktu bir eşi .

——

Sakalar / İskitler  mö 770 yılında Tanrı dağları ile Hazar denizi arasında yaşadılar.  

Batıda Tuna’ya kadar ilerlediler ve İskit adını aldılar .

Alp Er Tunga , mö 6 yy da yaşamış Turan imparatorudur .

Türk birliğini oluşturmuş , Saka / İskit’lere en görkemli zamanını yaşatmıştır .

Med Hükümdarı tarafından aldatılarak 626 yılında öldürülmüştür.

—–

Hakkındaki bilgilerin bir kaynağı Tacik’li / İran ‘lı  Firdevsi’nin Şehname isimli eseridir .

İran – Turan savaşları anlatılır . Doğal olarak doğru bilgide , yanlı bir anlatı da  vardır .

Zal oğlu Rüstemin kahramanlıkları anlatılır.Halbuki ‘’Süleymanname’’de İran kralı Zal oğlu Rüstemin tavşan gibi kaçtığı  yazılıdır.

—–

Kaşgarlı  Mahmud’un Divanı Lügatit Türk eserinde Efrasiyab’ın adı  Tolga Alper’dir .

Kaşgar , ordu şehirdir . Alp Er Tunga burada oturmaktadır . Hanların oturduğu şehirdir.

—–

Ali Şir Nevai’nin Tarih-i Müluk-i Acem / İran Padişahlarının Tarihi  adlı eserinde

” Arjasp Binni Efrasiyab kim, Türk Padişahi erdi ” şeklinde görülmektedir.

—–

Azerbaycan  bölgesinde şehirler kurmuştur . Kaz isimli kızına Kazvir şehrini yapar . Ölümü üzerine yakılan ağıt da divanda  yazılıdır.

—–                

Arap tarihçi Mesut ,Tunga’nın çok büyük bir kağan olduğunu ve geniş topraklara  egemen olduğunu yazar .

Göktürkler , Karahanlı’lar , Uygurlar Alp Er Tunga’nın  Ataları olduğunu belirtmişlerdir . 

Yusuf Has Hacib , Kutadgu Bilig de Alp er Tunga için ;

‘’ Türk beyleri arasında adı en ünlü ve yüksek makamda oturanı açık seçik olarak  Tunga Alp Er’di .

İran’lılar ona Efrasiyab derler . Bu Efrasiyab akınlar salıp , ülkeler ele geçirmiştir. ‘’

——

Turan / Saka / İskit hükümdarı Tomris , Atası Alp Er Tunga’nın intikamını pers kıralı Çiros ‘u / Kirus ‘u öldürerek alacaktır .

——-

Alp Er Tunga ‘nın destanını , destanlarımız başlığı altında okuyabilirsiniz.

——

Alp Er Tunga  öldü mü ,

Kötü dünya kaldı mı ,

Zaman öcün aldı mı

Artık yürek yırtılır .

—————————

Turan eller var olsun .

Tanrı , Türk’e yar olsun ….

—————————

Kaynak

———

Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati’t – Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 41: Türklerin ulusal kahraman ve büyük Hakanı.

Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati’t – Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt III, sayfa 149-15

İlhami Durmuş / İskitler ( Sakalar ).

Yusuf Has Hacib. Kutadgu Bilig I Metin, Hazırlayan: R.R. Arat, Ankara.1991. sayfa 43.

Ali Şir Nevai. Tarih-i Müluk-i Acem Cilt 14. sayfa 191-195.

İdris Kulaçoğlu …..

Görsel : Türk Büyüklerinden alınmıştır.